Supergids: Migratie van Windows 7 naar Windows 10

De klok tikt en het is de hoogste tijd om serieus werk te maken van het verlaten van Windows 7 in een zakelijke IT-omgeving. In dit artikel kijken we naar het migratietraject en de veranderingen die je doorloopt als je overstapt op Windows as a Service, zodat je goed beslagen ten ijs komt.

Met nog iets meer dan een jaar voor de boeg voordat de ondersteuning van Windows 7 vervalt, leek ons dit een goed moment om nog eens door het migratieproces te lopen. Behalve enkele randgevallen is het niet logisch om Windows 7 te migreren naar Windows 8.1, aangezien je dan binnen enkele jaren opnieuw moet migreren. Betere opties zijn overstappen op Windows 10, voor iedereen dure Macs kopen of overstappen op Linux op de desktop. Die laatste twee zijn vooral opties voor kleinere bedrijven, maar grote zakelijke omgevingen die veel hebben geïnvesteerd in Microsofts stack komen onvermijdelijk uit bij Windows 10 als enige reëele optie.

Het overzetten van een groot aantal gebruikers van het ene besturingssysteem naar het andere OS, vooral eentje die veel veranderingen heeft ten opzichte van de vorige, is geen sinecure. Vandaar dat we deze gids hebben geschreven: ik wil graag verduidelijk met elke overwegingen IT'ers te maken hebben en welke factoren migratie tot een succes maken.

Eén kanttekening voor ik begin. Dit is dan wel geen recensie van Windows 10, maar wellicht is het belangrijk om stil te staan wat er gaat gebeuren. Voor mij persoonlijk is het OS een frustrerende mix geweest met aan de ene kant fantastische beveiligingsverbeteringen en OS-features, maar aan de andere kant grote stappen terug qua stabiliteit, bruikbaarheid en kwaliteit. Ik heb nog niet meegemaakt dat ik 48 uur lang een groep Windows 10-machines beheerde waarbij niet tenminste één pc crashte. De ervaring leert me dat het lastiger is clients te beheren met Windows 10 dan met Windows 7 en het kan voorkomen dat je meer tickets te verwerken krijgt dan in je Windows 7-tijdperk.

In hoofdlijnen zijn er vier aspecten waar je tegenaan zult lopen bij een Windows 10-migratie en ik ga daar in de rest van het artikel dieper op in. Maar in het kort zijn dat de volgende overwegingen:

  • Welke versie kies je? De ondersteuning van Windows is anders dan ooit tevoren, met verschillende updatekanalen, updatecycli, roll-ups en andere patches, en meer. Bepalen op welke Windows 10-variant je richt is al de helft van het voorbereidende werk.
  • Hoe je de updatecyclus beheert inclusief de geautomatiseerde beheertools om updategroepen te maken, machines toe te wijzen en te beheren in deze groepen en hoe je onderdelen-updates uitstelt om het nieuwste van het nieuwste te missen zodat je een verstandige updateritme hebt.
  • Compatibiliteit van applicaties. De meeste standaardsoftware die je tegenwoordig kunt kopen is geschikt voor Windows 10, maar intern ontwikkelde software en web-apps kunnen compatibiliteitsissues hebben met enkele Windows 10-clients. Rigoureus testen is noodzakelijk en ik zal je in deze gids enkele tips en tools geven om dat te kunnen doen.
  • Gebruikerstraining. In mijn ervaring is de interface van Windows 10 voor ongeveer zeventig procent hetzelfde als zijn voorganger, maar die laatste dertig procent kan fnuikend zijn, vooral als het gaat om draadloze netwerken, instellingenvensters, koppelen van domeinen en het startmenu. Ik zal ook links in deze gids verwerken naar traningsmateriaal om je een houvast te geven.
<br>

Het kiezen van Windows 10-releases

Een van de belangrijkste keuzes is op welke versie je de organisatie richt. Windows 10 is voor Microsoft de eerste poging tot Windows as a Service, het idee dat Windows altijd wordt bijgewerkt en altijd wordt ververst. Dat is heel anders dan vroeger toen je een volumelicentie voor een versie van Windows 7 kocht en die overal draaide om zelf van een servicepack te voorzien wanneer nodig, of eigenhandig een migratietraject te starten. Natuurlijk telt Microsoft niet gewoon door, zodat je geen Windows 29 hebt over een paar jaar, maar je moet wel zien welke variant je voor je hebt en er zijn in die context twee dingen om in ogenschouw te nemen:

Het nummer van de release dat Microsoft in een JJMM-formaat stopt. De versie 1803 was gericht op maart 2018 en rolde uit in april. Versie 1809 was al meteen niet gericht op september, maar op oktober en Microsoft doopte de versie ook als "October 2018 Update". Uiteindelijk rolde hij na een vertraging door een pijnlijke bug uit in november. Maar het versienummer blijft jaar-maand, met maand 3 en maand 9 als richtdata.

Het kanaal wat verwijst naar de frequentie van releases. Zie het alsof Windows door twee buizen wordt afgeleverd: een heel geregelde met een kortere ondersteuningstijd (hier is het afgelopen jaar veel aan veranderd en het einde van de wijzigingen van het beleid is nog niet in zicht, dus houd daar rekening mee) en een buis met heel af en toe een update en een lange ondersteuning. Dit zijn de twee opties:

1. Semi-Annual-kanaal

Dit kanaal richt zich op twee updates per jaar, eentje in maart en eentje in september. Dit zijn slechts richtdata, dus pin Microsoft hier niet op vast. Oorspronkelijk werden deze allebei 18 maanden ondersteund, waarna je een onderdelen-update moest hebben toegepast naar een nieuwere JJMM-versie, omdat de oude versie geen patches meer zou ontvangen. Dit systeem legde druk op IT'ers omdat het praktisch gezien erg lastig bleek om een versie over te slaan, mocht deze tot problemen leiden bij de werkstations.

Het oude systeem van Current Branch en Current Branch for Business bestaat niet meer en je hebt nu 'Semi-Annual' en 'Semi-Annual (targeted)', die laatste is bedoeld voor uitrol op testmachines voor een pilot om eventuele showstoppers op tijd te ontdekken. Microsoft lijkt te bewegen naar een systeem met ieder jaar één experimentelere update en één stabielere voor bedrijven, compleet met een langere ondersteuning. De details moeten nog uitkristalliseren, maar de softwarefabrikant heeft aangegeven de septemberversie langer te ondersteunen, namelijk 30 maanden in plaats van 18. Hou dit in 2019 goed in de gaten.

2. Long-Term Servicing Channel (LTSC)

Hier komt elke twee á drie jaar een nieuwe versie van. Microsoft benadrukt dat deze versie alleen voor gespecialiseerde hardware is, zoals kassasystemen, appliances, medische apparaten, geldautomaten en meer van dit soort systemen dat niet in een doorlopende update-schema kan worden meegenomen. LTSC worden nog tien jaar na de releasedatum ondersteund, waardoor deze versie het meest lijkt op Windows van vroeger - tenminste, wat ondersteuning betreft.

LTSC is wat voorheen bekend stond als LTSB en deze versie van Windows 10 is niet bedoeld voor pc's. Sterker nog, Microsoft doet er alles aan om gebruikers zoveel mogelijk te ontmoedigen de langetermijnversie te hanteren.

Kanaal kiezen

Dus welke te kiezen? Dat hangt van een paar dingen af. Ten eerste is dat het advies van Microsoft om de halfjaarlijkse versie te gebruiken voor mensen die regelmatig een pc gebruiken, 'kenniswerk', zoals het bedrijf dat pleegt te noemen. Microsoft zegt dat LTSC geschikter is voor industriële machines, ziekenhuisapparatuur, computers voor luchtverkeersleiding en meer van dat soort toepassingen.

De LTSC heeft niet standaardbrowser Edge - ooit bedoeld als vervanger van IE met een radicaal nieuwe codebase, maar inmiddels stapt Windows 10 over op een versie de browser maar dan gebaseerd op open source-project Chromium - en virtuele assistent Cortana ontbreekt - voor zover deze überhaupt beschikbaar is in Nederland. Er zijn nog enkele andere bekende elementen die ontbreken, maar het is belangrijk op te merken dat het basis-OS dezelfde is als de Windows 10 van het Semi-Annual-kanaal, maar dan veel langer ondersteund. Je zou zeggen dat als je Edge en Cortana niet gebruikt je net zo goed af bent met de LTSC, maar zo eenvoudig is dat niet.

Het is namelijk niet allemaal rozengeur en maneschijn. Patches, inclusief belangrijke beveiligingsfixes, die in het halfjaarlijkse kanaal uitrollen worden niet altijd gebackport naar LTSC, behalve kritieke beveiligingsmitigaties. We hebben dit al gezien met updates in het halfjaarlijkse kanaal, zoals Control Flow Guard, Structured Exception Handling Overwrite Protection en Windows Hello for Business, die niet werden toegevoegd in LTSC tot versie 1809 die onlangs werd uitgebracht. Verontrustender is dat de laatste versies van Office - 2016 en 2019 - helemaal niet worden ondersteund binnen LTSC wat me een volledig kunstmatige barrière lijkt die Microsoft heeft ingesteld om werkstations naar de halfjaarlijkse versie te duwen.

Het idee dat deze versie beperkt wordt tot industriële machines en appliances lijkt me aan de bruuske kant. Als je machines hebt in een callcenter, computerlokaal op een school of andere grote computerruimte hebt die niet veel wijzigt, een relatief beperkte set applicaties draait en over het algemeen statischer wordt gebruikt, kun je gerust eens kijken naar een LTSC-release. Dat is vooral een tactiek als deze groep machines geen lokale versie van Microsoft Office gebruikt, met name in omgevingen waar LibreOffice zou voldoen of een Remote Desktop Services-uitrol beschikbaar is die toegang levert tot Office-applicaties.

Aan de andere kant is de halfjaarlijkse versie goed voor mobiele professionals, telewerkers en voor de meeste kenniswerkers of simpelweg om op goede ondersteuning van Microsoft te kunnen rekenen. Als je met Windows 10 Enterprise of Education werkt - wat inmiddels zou moeten aangezien Windows 10 Pro bijna net zo beperkt is als de Home-versie - heb je inmiddels betere keuzes dan pakweg een jaar geleden, toen de ondersteuningscyclus erg kort was. Inmiddels heb je dus 30 maanden voor de xx09-release.

In theorie heb je nu dus twee jaar en zes maanden op een herfstupdate, maar in de praktijk zal niemand de update meteen breed willen uitrollen (en gezien de recente problemen met 1809 weet je weer waarom) dus zo lang heb je nou ook weer niet. De klok begint af te tellen vanaf de releasedatum, dus als je een half jaar na de eerste release klaar bent voor installatie, heb je 24 maanden lang ondersteuning. Dat is een flinke verbetering ten opzichte van de 12 maanden die je in het oude scenario zou hebben.

Laten we een voorbeeld nemen aan de hand van de recentste versie, Windows 10 1809. Als je gebruikers overzet naar deze versie komend voorjaar, heb je tot het voorjaar van 2021 om klaar te zijn voor de volgende migratie. Je kunt 1903, 1909 en 2003 overslaan en starten met de migratie naar 2009 eind 2020 en gebruikers in de lente overzetten waardoor je jezelf een half jaar de ruimte geeft om te testen. Zo zit je niet in de voorhoede en alle stabiliteitsissues die helaas deel zijn gaan uitmaken van Windows-updates tegenwoordig.

Maar wees je ervan bewust dat deze dertig maanden niet gelden voor de halfjaarlijkse versie die in de lente uitkomt, Windows 10 xx03. Deze hebben nog steeds 18 maanden ondersteuning vanaf de releasedatum. Overigens heeft Microsoft de vorige twee voorjaarsupdates wel verlengd naar dertig maanden. Versie 1703 van vorig jaar wordt ondersteund tot 8 oktober 2019 en versie 1803 van afgelopen voorjaar wordt nu ondersteund tot 10 november 2020.

Mijn advies komt hierop neer:

Vermijd voorjaarsedities die na 1803 uitkomen. Wat bedrijven betreft kun je beter doen alsof ze niet bestaan. Deze onderdelen-updates zijn vooral gericht op consumenten en ze hebben niet de langere ondersteuningstermijn van de najaarseditie.

Stap over op 1803 of 1809 zo snel als praktisch gezien mogelijk is. Dat kan nu meteen met 1803, de laatste voorjaarsupdate waar je naar moet kijken. Voor 1809 betekent 'praktisch gezien mogelijk' dat je wacht tot het voorjaar (of langer) tot de ergste bugs eruit gehaald zijn. Hoewel 1607, 1703 en 1709 volgens Microsofts huidige planning dertig maanden worden ondersteund, zijn ze nu al te oud (meer dan een jaar gaat af van je realistische ondersteuningstermijn van 24 maanden) en kun je beter naar iets moderners stappen.

Versie 1803 wordt ondersteund tot het najaar van 2020 en is een redelijk doel-OS voor je gezien de tijd dat hij uit is en het huidige patchniveau. 1709 is momenteel nog acceptabel, maar dat wordt al een stuk krapper. Probeer in ieder geval niet nu nog te migreren naar 1607 of 1703, dat is op dit moment een probleem maar kortstondig voor je uit te schuiven.

Kies een ritme. Als je alle machines elke twee jaar gaat upgraden, kun je één najaarsupdate overslaan en elke 24 maanden upgraden en nog tijd hebben voor een pilotproject. Als je nu begint, eind 2018, zou ik tenminste alle machines op 1709 zetten. De ondersteuning daarvan vervalt ná Windows 10, namelijk in april 2020, dus in het eerste kwartaal van 2020 kun je overstappen op 1909. Dan twee jaar later, in het eerste kwartaal van 2022, kun je overstappen op 2109, enzovoorts, enzovoorts.

Als je dit stapsgewijs uitwerkt, zou de planning er momenteel zo uit zien:

  • Build 1709 is nu klaar voor uitrol en zou in het voorjaar van 2020 moeten worden bijgewerkt naar build 1909.
  • Build 1909 zou klaar moeten zijn voor uitrol in het voorjaar van 2020 en zou in het voorjaar van 2022 moeten worden bijgewerkt naar build 2109.
  • Build 2109 zou klaar moeten zijn voor uitrol in het voorjaar van 2022 en zou in het voorjaar van 2024 moeten worden bijgewerkt naar build 2309.
<br>

Related:
1 2 Page 1
Page 1 of 2
7 inconvenient truths about the hybrid work trend
Shop Tech Products at Amazon